۱ قانون مهم در روش صحیح مطالعه

۱ قانون مهم در روش صحیح مطالعه

اثر زایگارنیک


قبل از این که به قانون مهم در روش صحیح مطالعه اشاره کنم به داستانی اشاره می کنم که براساس آن، اصلی در دنیا مطرح شد که پس از آن، انقلابی در روش های به روز مطالعه ایجاد شد.
سال ها پیش خانم زایگارنیک در سفری که به کشور اتریش داشتند هنگامی که برای سرو یک وعده به یکی از رستوران های اتریش مراجعه کردند پدیده جالبی را مشاهده کردند. مشاهده خانم زایگارنیک به این صورت بود که گارسون های رستوران بدون اینکه سفارش کسی را یادداشت کنند تمام موارد را در ذهن خود به خاطر میسپردند و بدون خطا تمام سفارش ها را برای مراجعه کنندگان آماده می کردند.  اما جالب ترین پدیده ای که باعث شد نظریه اثر زایگارنیک به وجود آید مشاهده این پدیده بود، همان گارسون هایی که تمام جزئیات سفارش را به صورت کامل به ذهن خود سپرده و بدون خطا به مشتریان تحویل می دادند، پس از این که سفارش به مراجعه کننده داده می شد تمامی اطلاعات از ذهن آن ها حذف می شد.

روش صحیح مطالعه

پس از این مشاهدات و به منظور تکمیل این ادعا تحقیقی در یکی از مدارس انجام شد که در آن دانش آموزان را به دو گروه تقسیم کردند و قصد داشتند از هر دو گروه یک امتحان یکسان بگیرند اما با یک تفاوت، به دانش آموزانی که در دسته اول قرار داشتند اجازه دادند تا به تمامی سوالات پاسخ دهند اما به دانش آموزان دسته دوم فقط اجازه داده شد که به تعدادی از سوالات پاسخ دهند و پس از آن برگه های امتحانی را جمع آوری کردند. بعد از این که پس از چندین روز دوباره با دانش آموزان تماس گرفتند دانش آموزان دسته یک، که به تمامی سوالات پاسخ دادند، اغلب هیچگونه جزئیاتی از سوالات را در ذهن خود نداشتند اما دانش آموزان دسته دوم، جزئیات بیشتری را نسبت به دانش آموزان دسته اول در ذهن خود داشتند.
در تحقیق دیگری که انجام شد افرادی که برای مشاهده فیلم به سینما آمدند را به دو گروه تقسیم کردند، برای دسته اول، فیلم به صورت کامل پخش شد اما برای افرادی که در دسته دوم قرار داشتند، ده دقیقه آخر فیلم پخش نشد. بعد از گذشت دو روز با تمامی افرادی که در این تحقیق حضور داشتند تماس گرفتند و از آن ها دو سوال در رابطه با فیلم پرسیده شد، افراد دسته اول تقریبا هیچ جزئیاتی از فیلم در ذهن آن ها باقی نمانده بود، اما افرادی که ده دقیقه مانده به انتهای فیلم سینما را ترک کردند، نسبت به دسته اول جزئیات بیشتری را در ذهن داشتند.


سوال در مغز چه مکانیزمی را فعال می کند؟

روش صحیح مطالعه

هربار که در هر زمینه ای پرونده ای در مغز ما باز می شود مانند گرفتن یک سفارش، یا ناتمام ماندن سوالات امتحان و یا پخش فیلم، درون مغز ما در رابطه با آن موضوع پرونده ای باز می شود و یک قسمت از مغز بر روی آن موضوع کار می کند. هنگامی که آن کار به اتمام می رسد مغز ما نیز کار بر روی آن فعالیت را تمام کرده و پرونده بسته می شود. اما اگر به هر دلیلی پرونده بسته نشود، مانند ناتمام ماندن پخش فیلم، این عمل باعث می شود مغز هنوز درگیر آن پرونده باز شود و مدام به آن فکر کند.
در مثال رستوران که گارسون ها تمام جزئیات سفارش را بدون یادداشت کردن به خاطر میسپردند، اما بعد از تحویل سفارش تقریبا هیچ چیز را به یاد نمی آورند، دقیقا همین اتفاق می افتد و دلیل آن، این امر است که بعد از تحویل سفارش، پرونده درون مغز گارسون بسته می شود و عملا هیچ کنش و واکنشی در مغز در ارتباط با آن سفارش اتفاق نمی افتد و به همین علت مسائل فراموش می شوند.


تاثیر پرونده باز و نقش آن در روش صحیح مطالعه


همانطور که اگر یک چاقو دست یک طراح و هنرمند باشد می تواند با آن یک طرح هنری خلق کند واگر دست یک قاتل باشد می تواند با آن آدم بکشد، پرونده باز هم همینطور عمل می کند. گاهی اوقات پرونده باز به شدت به ما آسیب می زند، مانند زمانی که ما چندین کار را با هم شروع می کنیم و این امر موجب کاهش تمرکز و حواس پرتی ما می شود . اما پرونده باز گاهی اوقات می تواند به ما کمک کند مثل زمانی که قبل از مطالعه به سوالات مربوط به آن بخش نگاه کنیم.

نقش سوال در روش صحیح مطالعه

روش صحیح مطالعه


سوال در مطالعه دقیقا همان نقش ناتمام ماندن فیلم پخش شده را دارد. سوال یک پرونده را در مغز باز می کند و سبب می شود مغز دائما به آن سوال فکر کند و درصدد پیدا کردن جواب سوال باشد. هنگامی که قبل از مطالعه سوالی مطرح شود در حین مطالعه مغز کنجکاو تر و تیز حس تر شده و با تمرکز بیشتری به دنبال پیدا کردن جواب سوال ها می شود بنابراین به صورت ناخودآگاه مطالعه ما پربازده تر می شود و ما قادر خواهیم بود با تمرکز بیشتری مطالعه کنیم.


جایگاه سوال در برترین روش صحیح مطالعه و کتاب های علمی


تا به امروز روش های مطالعه زیادی در دنیا مطرح شده که در همه آن ها به سوال به عنوان یکی از مراحل پیش نیاز قبل ازمطالعه اشاره شده است. در همین راستا سال های پیش و در کشور فرانسه قانونی بر مبنای روش مطالعه صحیح تصویب شد که در آن اشاره شده است هیچ کتاب درسی بدون سوال در ابتدای هر درس حق چاپ ندارد و همین موضوع باعث شده بسیاری از کشورهای دیگر از جمله کشور ایران هم از این قاعده در انتشار کتاب های دانش آموزان و دانشجویان استفاده کند.

برنامه ریزی درسی
مقاله های مرتبط :

دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

۴ دیدگاه برای این مطلب ثبت شده است

  1. فاطمع
    ۱:۴۰ ۱۳۹۸/۰۵/۲۳

    من چند کتاب رمان شروع کردم ب خوندن اما‌چون برام جالب نبود ک اشتان بودونم داستان رها کردم …ولی چون علاقه داشتم به داستان زندگی پرفسور حسابی و سوال بود ب ام تمام کتاب با دقت کامل خوندم ..

    • سید علی حسینی
      ۲:۴۴ ۱۳۹۸/۰۵/۲۳

      مرسی که مقالات رو دنبال می کنید ، بله دقیقا همینطوره ، زمانی که قبل از مطالعه برای خودمون سوال مطرح کنیم و سوالات رو مکتوب کنیم، در هنگام مطالعه مغز ما کنجکاو تر شده و با دقت تر مطالب رو دنبال می کنه و کیفیت مطالعه ما بالاتر می ره و میتونیم از وقتمون به درستی استفاده کنیم

  2. رضا
    ۲:۴۱ ۱۳۹۸/۰۵/۲۳

    بسیار عالی بود

    • سید علی حسینی
      ۲:۴۶ ۱۳۹۸/۰۵/۲۳

      ممنونم که نظر میذارید، و مرسی از توجه شما دوست عزیزم.